Dla zapewnienia łatwości i wygody odbioru przekazywanych informacji serwis ten korzysta z technologii plików cookies. Jeśli chcesz zrezygnować z korzyści, które dają Ci pliki cookies, możesz to zrobić, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z naszej strony bez zmian ustawień plików cookies oznacza, że będą one zapisane przez Twoją przeglądarkę.

Akceptuję

 
Ikonka kontrastu Zresetuj wielkość czcionki Powiększ czcionkę jednokrotnie Powiększ czcionkę dwukrotnie

ABC bielańskiej święconki

Wielkimi krokami nadchodzi Wielkanoc oraz „lany poniedziałek”. W bielańskich domach trwają ostatnie przygotowania: sprzątanie, kupno i święcenie palemki, nabycie niezbędnych wiktuałów itd.

Integralną częścią wspomnianych świąt jest oczywiście święconka. Przyjrzyjmy się jej zawartości oraz symbolice, którą w sobie zawiera. Gdyż posiada walor religijno-etnograficzny. Zatem...

W Wielką Sobotę poświęcimy pięknie ozdobiony koszyczek z pokarmami na stół wielkanocny. Stąd pochodzi właśnie nazwa – święconka. Oto ona.

  1. KOSZYCZEK. Zdecydowanie tradycyjny – wiklinowy, okrągły, bądź owalny. Wykładamy go białą serwetką i kładziemy pokarmy do poświęcenia. Należy go ozdobić bukszpanem, baziami i wiosennymi kwiatami: żonkilami lub tulipanami. Zieleń budzi w nas nadzieję. Można też włożyć kurczaczka – symbol rodzącego się życia oraz zajączka – radość z nadejścia wiosny, jak również znak czujności. Zajrzyjmy więc do środka.
  2. BARANEK. Najlepiej tradycyjny, zrobiony z cukru. Może być także baranek upieczony z ciasta. Dawniej robiono go z masła (wyciśnięty w drewnianej formie), a także wosku. Nie zaleca się plastikowego ze względów oczywistych. Baranek w święconce ma szczególne znaczenie; symbolizuje Zmartwychwstałego Jezusa, łagodność i pokorę. Zwyczaj poświęcenia baranka sięga VII wieku. Ustawianie go na stole wprowadził w XIV wieku papież Urban V. W Polsce wielkanocnego baranka nazywano Agnuszkiem (łac. Agnus Dei – Baranek Boży – Chrystus) i pojawił się w XVII w. Stojąc na wielkanocnym stole baranek uzmysławia nam że Jezus umarł na krzyżu, a następnie Zmartwychwstał, by odkupić nasze grzechy.
  3. CHLEB. Do święconki wkładamy kilka kromek, przylepkę lub specjalnie pieczony na tę okazję mały bochenek. W Eucharystii chleb wyraża Ciało Pańskie, które jest pokarmem naszych dusz. Chleb traktowany jest jako szczególny dar Boży. Symbolizuje codzienne potrzeby: spokojne życie, dobrobyt, bezpieczeństwo i tradycyjną, staropolską gościnność. W Polsce od zawsze wpajano poszanowanie dla chleba, by go nie marnować. „Do kraju tego, gdzie kruszynę chleba podnoszą z ziemi przez uszanowanie dla darów Nieba...” – Cyprian Kamil Norwid.
  4. JAJKO. Jajko jest ważną częścią święconki, a także stołów wielkanocnych. Symbolizuje płodność, żywotność, odradzanie życia, zwycięstwa nad śmiercią, ciągłość istnienia. Na Wielkanoc występuje również w postaci pisanek, kraszanek i drapanek: farbowanych, malowanych, zdobionych we wzory. Dzielenie się jajkiem oraz składanie życzeń służy odnowieniu i umocnieniu więzi rodzinnych oraz sąsiedzkich. Wyraża intencję zgody, wzajemnego zrozumienia, wzmacnia poczucie wspólnoty, siły i jedności.
  5. WĘDLINA. W święconce wędlina symbolizuje płodność, dostatek i zamożność naszej rodziny. W świątecznym koszyku mogą być rozmaite gatunki. Najpopularniejszą wśród bielańczyków (i nie tylko) jest kawałek kiełbasy. Ponadto w święconkach pojawia się szynka, polędwica, boczek lub słonina. Nie należy zbytnio przesadzać z ilością czy wielkością wędlin, gdyż nie starczy miejsca na inne niezbędne pokarmy.
  6. SÓL, PIEPRZ, CHRZAN. Obecność tych składników w święconce ma również wymiar symboliczny: chrześcijanie są „solą” naszej ziemi ojczystej. Sól nie tylko dodaje stosownego smaku potrawom, ale jest niezbędnym do życia składnikiem mineralnym i naturalnym konserwantem żywności. Symbolizuje ochronę człowieka przed zepsuciem (moralnym), prostotę życia, dar oczyszczania i prawdy. W tradycji ludowej chleb i sól wyrażają nie tylko skromność, ale poczucie bezpieczeństwa i gościnność. Wita się nimi na progu domu gości, a także młodożeńców. Pieprz czarny oznacza gorycz ziół, które Żydzi dodawali do sosu, maczając w nim kawałki mięsa paschalnego baranka. Chrzan w święconce może występować w postaci całego korzenia, ewentualnie utarty. Symbolizuje krzepę, zdrowie, rześkość oraz witalność.
  7. SER. W naszej święconce wielkanocnej jego obecność jest niezbędna. Może to być zarówno ser żółty, ser twarogowy czy wreszcie oscypek. Ser symbolizuje odwieczną więź człowieka z otaczającą go naturą (mleko od przydomowych zwierząt) jak również wszelką zdrowotność zarówno dla nas jak i naszej przydomowej hodowli.
  8. CIASTO. Najczęściej spotykanym ciastem w koszyczku ze święconką jest babka wielkanocna. To tradycyjne ciasto drożdżowe o charakterystycznym, stożkowym kształcie, polane lukrem lub posypane cukrem pudrem. Inne typowe ciasto wielkanocne to mazurek. Słodki, na kruchym spodzie, z masą orzechową czy migdałową, pokryty lukrowaną polewą i udekorowany bakaliami. W święconce może być też makowiec czy staropolski piernik na miodzie z korzennymi przyprawami. Ciasto wśród poświęcanych pokarmów symbolizuje umiejętność dbania o nasze domowe ognisko, wszelki dobrobyt oraz radość życia.

Alleluja! Życzę pięknych święconek

Leszek Rudnicki

Lipiec 2020
P W Ś C Pt S N
29 30 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 1 2

Sytuacja na bielańskich ulicach

Warszawa, Nasze Bielany