Dla zapewnienia łatwości i wygody odbioru przekazywanych informacji serwis ten korzysta z technologii plików cookies. Jeśli chcesz zrezygnować z korzyści, które dają Ci pliki cookies, możesz to zrobić, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z naszej strony bez zmian ustawień plików cookies oznacza, że będą one zapisane przez Twoją przeglądarkę.

Akceptuję

 

Willa Gessnerów zabytkiem!

W sierpniu 1921 r. zawiązała się spółdzielnia mieszkaniowa Placówka, która rozpoczęła budowę kameralnego osiedla na gruntach między Radiowem, Wólką Węglową a Młocinami. W kwietniu budynek został wpisany do rejestru zabytków.

Jej skarbnikiem był farmaceuta Jan Witold Gessner (1886-1953), absolwent carskiego uniwersytetu w Dorpacie, właściciel dobrze prosperującej apteki w Alejach Jerozolimskich i laboratorium farmaceutycznego na Ochocie. Aptekarz posiadał na Placówce dwie wille. Pierwsza, przy ulicy Palisadowej 7, została zbudowana w 1923 lub 1929 r. (publikacje podają rozbieżne daty). Drugi budynek, znajdujący się dwa numery dalej, wzniesiono w 1937 r.

Podczas kampanii wrześniowej Placówka stała się polem bitwy, która przeszła do historii jako „warszawskie Termopile”. Rankiem 21 września 1939 r. żołnierze I batalionu 30. Pułku Strzelców Kaniowskich szykowali się do obrony wśród zabudowań miejscowości. Dowódca batalionu, major Bronisław Kamiński, ulokował w starszej rezydencji Gessnera swoje stanowisko dowodzenia. Wieloletni mieszkaniec willi Władysław Witkowski, wspominał: „Przybyli oficerowie polscy […]. Zajęli pokoje na sztab dowództwa, przybyło też wojsko, które zaczęło się okopywać. Nad całością czuwał major Kamiński. Był to postawny oficer, do żołnierzy miał stosunek ojcowski. Mało przebywał w swojej kwaterze – był cały czas na przedpolu”. Około 9.30 Niemcy rozpoczęli ostrzał artyleryjski, po czym ruszyli do natarcia na Placówkę. W krwawym, ponad godzinnym boju polski batalion poniósł olbrzymie straty. Major Kamiński poległ, biegnąc na czele odwodowej kompanii z pomocą walczącym kolegom. Moment śmierci oficera został zainscenizowany w dokumentalnym filmie „Szarża, czyli przypomnienie kanonu” (reż. Krzysztof Wojciechowski, 1981). W krótkim urywku dostrzeżemy willę Gessnera, będącą jeszcze w całkiem dobrym stanie.

Po wojnie przez kilka lat pomieszczenia willi wynajmował Edward Gobiec (1886-1958), również farmaceuta, kolega Gessnera ze studiów, który prowadził tu laboratorium. W budynku urządzono też mieszkania kwaterunkowe.

Mateusz Napieralski

Maj 2020
P W Ś C Pt S N
27 28 29 30 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31

Sytuacja na bielańskich ulicach

Warszawa, Nasze Bielany