Dla zapewnienia łatwości i wygody odbioru przekazywanych informacji serwis ten korzysta z technologii plików cookies. Jeśli chcesz zrezygnować z korzyści, które dają Ci pliki cookies, możesz to zrobić, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z naszej strony bez zmian ustawień plików cookies oznacza, że będą one zapisane przez Twoją przeglądarkę.

Akceptuję

 
Ikonka kontrastu Zresetuj wielkość czcionki Powiększ czcionkę jednokrotnie Powiększ czcionkę dwukrotnie

Lekarz radzi: Choroba wieńcowa (2)

Choroba wieńcowa to stan zmniejszonego napływu krwi czyli niedokrwienia mięśnia sercowego wywołany zwężeniem tętnic wieńcowych.

Krew napływająca do mięśnia sercowego przez tętnice wieńcowe jest dla niego jedynym dostawcą tlenu oraz składników odżywczych, dlatego jej niedobór powoduje to, że komórki mięśnia sercowego pracują nieprawidłowo lub jeśli naczynie wieńcowe zamyka się całkowicie umierają. Ilość krwi, jaką mięsień sercowy potrzebuje do prawidłowej pracy, jest zależna od tego jak bardzo jest obciążony. Jeśli serce kurczy się rzadziej, zużywa mniej tlenu i składników odżywczych, dlatego nawet przy znacznym zwężeniu tętnicy wieńcowej w spoczynku zwykle nie pojawiają się bóle. Przy zdenerwowaniu lub w czasie wysiłku, kiedy serce pracuje szybciej, potrzebuje więcej tlenu.

Podobnie zapotrzebowanie na tlen rośnie przy zwiększeniu ciśnienia tętniczego, ponieważ lewa komora serca musi wykonać większą pracę żeby pompować krew do aorty. Jeśli naczynie wieńcowe jest zwężone nie może dostarczyć do serca zwiększonej objętości krwi, w związku z czym dochodzi do niedokrwienia i pojawiają się bóle wieńcowe, tzw. stenokardialne. Zwężenia w tętnicach wieńcowych są najczęściej spowodowane przez blaszki miażdżycowe zbudowane z cholesterolu, który się odkłada w ścianie naczynia. Blaszki tworzą się tym łatwiej, im więcej tzw. czynników ryzyka choroby wieńcowej występuje u danej osoby.

Osoby otyłe prowadzące siedzący tryb życia z wysokim ciśnieniem tętniczym, zwiększonym stężeniem tzw. „złego cholesterolu” LDL, z cukrzycą i palące papierosy mają największe ryzyko rozwoju blaszek miażdżycowych. Blaszka miażdżycowa nie tylko zwęża naczynie, ale może także, zwłaszcza gdy pęka, pobudzać płytki krwi, czego skutkiem jest tworzenie się zakrzepu w świetle naczynia wieńcowego. Przy dużym pobudzeniu płytek zakrzep taki może w bardzo krótkim czasie spowodować całkowite zamknięcie naczynia, które powoduje zawał serca. To jedna z postaci choroby niedokrwiennej serca. I w jednym i w drugim przypadku do serca nie jest pompowana dostateczna ilość krwi.

Najczęściej zdarza się stabilna postać choroby wieńcowej. Typowym jej przejawem są bóle w klatce piersiowej, zlokalizowane z reguły za mostkiem, określane przez chorych jako dławienie, gniecenie, rozpieranie albo pieczenie czy palenie, nigdy kłucie, przeszywanie. Bóle z reguły promieniują do gardła, szyi, lewego lub prawego barku z uczuciem drętwienia rąk. Towarzyszą im niepokój, czasem duszność i kołatanie serca, niekiedy nudności i zawroty głowy. Dla stabilnej choroby niedokrwiennej typowe jest to, iż ból najczęściej występuje w czasie wysiłku fizycznego i szybko ustępuje po jego zaprzestaniu. Ból w tej postaci choroby często pojawia się rano, po wstaniu z łóżka, podczas wymagających energii codziennych czynności porannych. W stabilnej chorobie wieńcowej czynnikami wyzwalającymi bóle bywa duży stres, chłód (zimny wiatr), czasem mniej lub bardziej obfity posiłek. Bardzo charakterystyczne jest szybkie ustępowanie bólu po podjęzykowym zażyciu nitrogliceryny. Kobiety nieco inaczej niż mężczyźni odczuwają napady bólów wieńcowych. Często nie wskazują one ani typowej lokalizacji zamostkowej, ani typowego promieniowania. Kobiety dość często określają swoje dolegliwości jako duszność. Jeśli mówią o bólu, to często nie są w stanie dokładnie określić jego charakteru. Ten fakt m.in. bywa powodem pomyłek diagnostycznych i terapeutycznych.

Zapobieganie chorobom serca

to przede wszystkim higieniczny tryb życia. Istnieje zależność pomiędzy masą ciała a ciśnieniem krwi (prawidłowe ciśnienie: skurczowe 120-129 mmHg, rozkurczowe 80-84 mmHg).

Aby zredukować masę ciała należy się prawidłowo odżywiać. Prawidłowe odżywianie polega na znacznym ograniczeniu ilości spożywanych tłuszczów zwierzęcych i zastąpieniem ich olejami roślinnymi oraz pokarmami bogatymi w skrobię, takimi jak wszystkie gatunki kasz, ciemne pieczywo, owoce i warzywa. Zalecane jest spożywanie m.in. chudego mięsa, chudych wędlin, chudego twarogu, wszystkich gatunków kasz, dużych ilości białego mięsa (ryb), owoców, warzyw, olejów roślinnych Zaleca się dietę niskokaloryczną z ograniczeniem tłuszczów i węglowodanów w zależności od rodzaju wykonywanej pracy, wieku i aktualnej wagi. Dieta powinna zawierać 80-120 g białka, 25-35 g tłuszczu oraz 50-150 g węglowodanów. Czerwone wino zawiera polifenole, które są korzystne dla układu krążenia i zapobiegają miażdżycy, a także zwiększają ilość tzw. dobrego cholesterolu (HDL). Zalecany jest nie więcej niż jeden kieliszek dziennie.

Regularne uprawianie sportów również redukuje nadwagę, zapobiega zawałowi serca, poprawia sprawność mięśnia sercowego oraz zmniejsza wszelką zachorowalność (nie tylko serca). Każdy rodzaj wysiłku fizycznego u osób zdrowych jest dopuszczalny. Osoby, u których praca zawodowa nie powoduje zmęczenia fizycznego, nie powinny unikać nawet drobnych wysiłków fizycznych w czasie dnia.

Lek. med. Wojciech Borkowski - specjalista medycyny rodzinnej