Dla zapewnienia łatwości i wygody odbioru przekazywanych informacji serwis ten korzysta z technologii plików cookies. Jeśli chcesz zrezygnować z korzyści, które dają Ci pliki cookies, możesz to zrobić, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z naszej strony bez zmian ustawień plików cookies oznacza, że będą one zapisane przez Twoją przeglądarkę.

Akceptuję

 
Ikonka kontrastu Zresetuj wielkość czcionki Powiększ czcionkę jednokrotnie Powiększ czcionkę dwukrotnie

Choroby wątroby (1)

Wątroba należy do układu pokarmowego i jest największym gruczołem w organizmie człowieka.

Leży w prawym podżebrzu pod przeponą, częściowo przechodząc do górnego nadbrzusza i lewego podżebrza Składa się z czterech płatów: prawego, lewego, czworobocznego i ogoniastego. Pełni różnorodne funkcje, zachodzi w niej przemiana wielu substancji: lipidów, węglowodanów i białek.

Wątroba pełni bardzo ważną funkcję w naszym organizmie, odpowiada za gospodarkę węglowodanową – wytwarza, gromadzi i uwalnia glukozę, jest więc dużym, bardzo dynamicznym zbiornikiem podstawowego materiału energetycznego; gospodarkę tłuszczową – przekształca węglowodany i białka w tłuszcze, dokonuje syntezy lipoprotein, fosfolipidów i cholesterolu (wykorzystywanego w 80% do wytwarzania kwasów żółciowych), jak również rozkłada lipidy do kwasów tłuszczowych; gospodarkę białkową – w wątrobie wytwarzane jest 85% wszystkich białek znajdujących się w osoczu, między innymi albuminy oraz liczne białka krzepnięcia (w tym protrombina); powstają w niej także aminokwasy niezbędne do dalszych syntez; gromadzenie zapasów witamin: A, D i B12 oraz żelaza; pełni funkcje odtruwające – dotyczy to neutralizacji różnych toksyn, m.in. alkoholu, leków, zatrucia grzybami; wytwarzanie żółci – żółć jest produktem złożonym, niezbędnym do trawienia tłuszczów. Dobowo powstaje jej 250-1100 ml. W jej skład, oprócz wody, wchodzą fosfolipidy, cholesterol, kwasy tłuszczowe, bilirubina, kwasy żółciowe oraz elektrolity.

Wątroba posiada nadzwyczajne możliwości regeneracyjne. Nawet po chirurgicznym usunięciu dużego fragmentu wątroby, potrafi się zregenerować. Spełnia ważną funkcję podręcznego magazynu energii. W wątrobie zachodzą procesy magazynowania, produkowania oraz uwalniania glukozy, w zależności od jej aktualnej dostępności, ale też węglowodanów bardziej złożonych i bieżącego zapotrzebowania organizmu na energię. W wątrobie zachodzi metabolizm bilirubiny. Bilirubina, będąca produktem rozpadu czerwonych krwinek, jest transportowana do tego organu, gdzie ulega przemianie do innych form, możliwych do usunięcia z organizmu. Zakłócenie tego procesu na którymś etapie może prowadzić do charakterystycznego objawu związanego z podwyższonym poziomem bilirubiny we krwi – żółtaczki.

Potocznie wirusowe zapalenie wątroby często nazywane jest żółtaczką. Z punktu widzenia medycznego jest to określenie mylne. Żółtaczka nie jest chorobą, lecz objawem mającym bardzo liczne przyczyny. Zdecydowana większość wirusowych zapaleń wątroby przebiega bez żółtaczki. Na jednego chorego na wirusowe zapalenie wątroby z żółtaczką przypada 5-15 chorych bez żółtaczki. Bardzo często zakażeniu wirusami zapalenia wątroby nie towarzyszą żadne objawy, które odczuwałby pacjent. U licznych chorych są one bardzo słabo zaznaczone. Mogą polegać na ogólnym złym samopoczuciu, niedającym się obiektywnie wytłumaczyć zmęczeniu, trudnościach w koncentracji lub w wypełnianiu codziennych obowiązków. U osób zakażonych z żółtaczką na około 2-3 tygodnie wcześniej mogą wystąpić objawy przypominające grypę, ogólne rozbicie, brak łaknienia, krótkotrwałe wymioty i rzadziej, biegunka. W tym okresie mogą pojawić się również mniej lub bardziej nasilone bóle stawów i mięśni oraz pobolewania pod prawym łukiem żebrowym. Krótkotrwałe wysypki na skórze zdarzają się rzadko. Pojawienie się żółtaczki wyprzedza o 1-2 dni wyraźne ściemnienie moczu i rozjaśnienie stolca.

Wirusowe zapalenie wątroby typu A w ok. 95 proc. przypadków do zakażenia dochodzi drogą pokarmową, poprzez spożycie wody (także w formie kostek lodu) zakażonej przez osoby wydalające wirus HAV, nie poddanej skutecznym zabiegom dezynfekcyjnym oraz umytych w zakażonej wodzie warzyw, owoców lub ryb, owoców morza z wód zanieczyszczonych zakażonymi fekaliami. W rzadkich przypadkach do zakażenia dochodzi poprzez bliski kontakt z osobami zakażonymi pacjent możne zarażać 14–21 dni przed i ok. 7 dni po wystąpieniu objawów choroby. Istnieje potencjalne, lecz niewielkie ryzyko zakażenia drogą naruszenia ciągłości tkanek...

Lek. med. Wojciech Borkowski

specjalista medycyny rodzinnej