Dla zapewnienia łatwości i wygody odbioru przekazywanych informacji serwis ten korzysta z technologii plików cookies. Jeśli chcesz zrezygnować z korzyści, które dają Ci pliki cookies, możesz to zrobić, zmieniając ustawienia swojej przeglądarki. Korzystanie z naszej strony bez zmian ustawień plików cookies oznacza, że będą one zapisane przez Twoją przeglądarkę.

Akceptuję

 
Ikonka kontrastu Zresetuj wielkość czcionki Powiększ czcionkę jednokrotnie Powiększ czcionkę dwukrotnie

LEKARZ RADZI - Choroby wątroby (2)

Osobami, które są najbardziej narażone na zakażenie WZW A są pracownicy oczyszczalni ścieków, obsługi urządzeń kanalizacyjnych jak również osoby pracujące w służbie zdrowia, żłobkach, przedszkolach i wojsku. Prawdopodobieństwo zakażenia wzrasta także podczas naszych wizyt w krajach endemicznego występowania choroby w rejonie basenu Morza Śródziemnego, krajach Europy Wschodniej i Rosji oraz w krajach rozwijających się.

W przypadku podejrzenia WZW A wykonujemy badania krwi. Jeśli doszło do zakażenia, stwierdza się zwiększenie w osoczu aktywności enzymów wskaźnikowych wątroby – aminotransferazy asparaginianowej i alaninowej oraz wzrost stężenia bilirubiny. Ostateczne rozpoznanie lekarz stawia na podstawie wyników badania serologicznego, wykrywającego przeciwciała anty-HAV.

Jedynym skutecznym sposobem zapobiegania WZW A są szczepienia ochronne. Po kompletnym cyklu szczepienia wytwarzają się przeciwciała, które mogą chronić przed żółtaczką typu A nawet przez całe życie. Wymagane są dwie dawki szczepionki podane w schemacie 6-12 miesięcy.

Wirusowe zapalenie wątroby typu B, czyli tzw. żółtaczka wszczepienna,

to choroba wywoływana przez wirus HBV. Do zakażenia dochodzi przede wszystkim poprzez kontakt z krwią. Do zakażenia może dojść nie tylko placówkach medycznych, lecz także u kosmetyczki, fryzjera czy w salonie tatuażu. Wyróżnia się trzy drogi zakażenia: krwiopochodną (najczęstsza), płciową (kontakty seksualne) i okołoporodową (kiedy chora matka zakaża swoje dziecko). U większości pacjentów zakażenie wirusem typu B przebiega bezobjawowo, wykrycie w początkowym stadium choroby jest zazwyczaj przypadkowe i związane z profilaktycznymi badaniami krwi. Najczęściej nie występuje żółtaczka w rozumieniu objawu zażółcenie skóry i błon śluzowych. W większości przypadków zapalenie wątroby pacjent przechodzi samoistnie, dlatego też osoby zakażone nie mają świadomości, że przebyły WZW typu B. U części pacjentów może pojawić się: zmęczenie, senność, brak apetytu, ból głowy, pobolewanie wątroby i żołądka, świąd, biegunki, zmiana masy ciała. W zaawansowanym stadium może wystąpić krwawienia z przewodu pokarmowego, żylaki, wodobrzusze, wyniszczenie organizmu. W przebiegu żółtaczki typu B może rozwinąć się także nadostre zapalenie wątroby z martwicą, co w konsekwencji prowadzi do niebezpiecznej niewydolności wątroby oraz nowotworu wątroby.

 Skutecznym sposobem ochrony przed wirusowym zapalenie wątroby typu B jest wykonanie szczepień ochronnych. Szczepienia te od 1994 r. wykonywane są obowiązkowo u noworodków, a także zalecane szczególnie u osób przed planowanymi zabiegami chirurgicznymi. Skuteczne szczepienie przeciw WZW typu B składa się z 3 dawek: pierwszą podaje się w dowolnym momencie, drugą – po miesiącu i trzecią – po 6 miesiącach. Uodpornienie następuje według schematu 0.–7.–21. dzień. Ponadto u osób ze słabą odpornością i z grupy podwyższonego ryzyka (pracowników opieki zdrowotnej) zaleca się podanie dawki przypominającej co 5–10 lat.

Szczepienie na tzw. żółtaczkę typu B jest bezpłatne dla dzieci i młodzieży, a także dla osób przebywających w bliskim kontakcie z osobą zakażoną. Dla pozostałych szczepionka nie jest refundowana przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). W Polsce odbywają się jednak regularnie akcje pod nazwą „Żółty tydzień”, podczas których wykonywane są szczepienia przeciw WZW typu B. Objawy przewlekłego zapalenia wątroby typu C są podobne do objawów przewlekłego zapalenia wątroby typu B. Większość chorych nie odczuwa żadnych dolegliwości. Najczęstszym objawem jest uczucie zmęczenia oraz obniżony nastrój. Ponadto może pojawić się nieznaczne powiększenie wątroby, a czasem także żółtaczka, występująca stale lub pojawiająca się okresowo. Rzadko występuje powiększenie śledziony. Zaostrzenie przewlekłego zapalenia wątroby typu C może przypominać ostre WZW typ B.

Marskość wątroby

Czasem pierwsze pojawiają się objawy związane z powikłaniami WZW typu C, czyli np. marskością wątroby lub pozawątrobowymi powikłaniami związanymi z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu odpornościowego, np. guzkowe zapalenie tętnic, kłębuszkowe zapalenie nerek. Mogą występować także objawy skórne – plamica, liszaj płaski lub łuszczyca.

Marskość wątroby stanowi częste powikłanie przewlekłego wirusowego zapalenia wątroby typu C. Czynniki, które przyspieszają powstanie marskości to: alkohol, nadwaga i otyłość, palenie papierosów, zwiększone stężenie żelaza, stłuszczenie wątroby, cukrzyca, towarzyszące zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B lub HIV.

Lek. med. Wojciech Borkowski specjalista medycyny rodzinnej